1. Dünya Savaşı

Dünya Savaşı’nın sonuçları nelerdir?

Birinci dünya savaşı başta Osmanlı İmparatorluğu olmak üzere tüm Dünya için büyük yıkımlara ve değişimlere sebep olmuştur. Fransız ihtilali ile başlayan Milliyetçilik akımı pek çok güçlü imparatorluğun parçalanarak küçük devletlere bölünmesine sebep olmuştur. Bu büyük imparatorluklardan bir tanesi de Osmanlıdır. Savaş bittiğinde kendisini savunmak ya da ekonomisini idame ettirmek konusunda yetersiz ama özgür pek çok ülke ortaya çıkmıştır. Bu felaket gibi görünen olaylardan tüm dünya etkilense de tüm dünya olumsuz etkilenmemiştir.

Birinci Dünya savaşının kazanan tarafı olan İtilaf devletleri büyük ve yeni sömürge alanları elde etmişlerdir. Toprak kazanmak, Düşmanlarını bastırmak ve Yeni Ticaret sahaları elde etmek gibi pek çok ayrıcalığa kavuşmuşlardır. Özellikle Osmanlı Tarihi açısından incelenen Türk tarihi Birinci dünya savaşının Anadolu ve Osmanlı üzerinde ki etkisini incelese de Afrika ülkeler, Hindistan ve Çin için sonuçlar çok daha korkunç olmuştur. 

Kendisini savunmak için yeterli örgütlenme becerisine sahip olmayan Hindistan gibi ülkelerde savaştan çok sömürge ve işgal olayları çok uzun sürmüştür. Afrika ülkelerinde ki yersiz katliamlar ve Çin üzerinde ki Ticari kaynaklı baskılar bu savaşın tüm dünya için bir felaket olduğunun kanıtıdır. Osmanlı İmparatorluğu parçalanmış ve yeni kurulan devletlerin çoğunun başına İtilaf devletlerince birileri yerleştirilerek kaynaklar kontrol altına alınmıştır. Bu ülkelerde istikrarı sağlamak oldukça uzun sürmüş ve en çok halk etkilenmiştir. 

Türkler ise Misak-ı Milli sınırlarını az çok korumuş ve savaş döneminde çok kanı akmış ve çok kan akıtmış bir millet olarak sömürgeye uğramadan biraz geriden de olsa dünyayı takip etmeye devam etmiştir. Tüm dünyada yıllarca etkisi süren sömürge faaliyetlerine alet olmayan ülkemizde pek çok yenilik yapılmış ve halk bu sömürge ve işgal zamanlarından daha ılımlı bir şekilde kurtulabilmiştir. Özellikle yapılan pek çok inkılapla bazı alanlarda Avrupa ülkelerini bile geçmiştir. Fransa ve Kanada’dan önce kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiştir. İkinci dünya savaşına kadar ve ondan sonra da sürecek olan soğuk savaş döneminde Türkiye Cumhuriyeti büyük ekonomik sıkıntılar atlatmıştır. Askeri anlamda bu savaşlara katılmayarak pek çok kanlı olaydan kurtulduğumuz da söylenebilir. İkinci dünya savaşına kadar devam eden ve pek çok alanda yaşanan çatışmalar Çin, Hindistan ve Afrika üzerinde ki sömürge anlaşmazlıkları sonunda da ikinci dünya savaşının çıkmasına sebep olmuştur. 

Osmanlı Devleti’nin yıkılma nedenleri nelerdir?

Türk tarihini inceleyen ve hakkına araştırmalar yapan tarihçiler Osmanlı Devleti’nin yıkılmasına pek çok sebep göstermişlerdir. Dinden uzaklaşmak, Kaynak yetersizliği, Yenilikleri takip edememek ve Avrupa Özentiliğine kadar pek çok sebep ortaya sunulmuştur. Bu araştırmalar tekil bir fikir üzerinden yürümediğinden diğerlerine de ikincil bile olsa yer verilmiştir. Tüm araştırmalarda ortak olan nokta ise Bilim ve Teknolojide Avrupa ülkelerini takip edememiz yer almıştır. Yeni teknolojik gelişmelerin yeni coğrafi keşiflerin önünü açmasıyla Osmanlı Devleti’nin elinde ki ekonomik güç bir anda uçup gitmiştir. Ekonomik güç olmadan da hemen sıkıntılar baş göstermeye başlamıştır.

Hiç şüphesiz ki bir devletin en önemli unsuru ekonomisidir. Ekonomisi sağlam ve halkına yeten bir ülke küçük de olsa büyük de olsa varlığını devam ettirebilir. Osmanlı Devleti, üç kıtaya yayılmış dev bir imparatorluk olarak çağına göre çok büyük bir ekonomik merkezdi. Bilinen dünyanın yarısının ticareti Osmanlı içinde gerçekleşiyordu. Osmanlı içinde gerçekleşmeyen kısmı da mecburen Osmanlı içinden geçiyordu. 

Pusula, Barut ve Matbaanın icadı Osmanlının iki ekonomik unsuruna da büyük darbe indirmiştir. Yeni coğrafi keşifler kaynakların temin edilebileceği yeni sahalar sağlamıştır. Osmanlı içinden satın alınması icap eden pek çok kaynak bu yeni yerlerden silah gücü ile temin edilebiliyordu.  Osmanlı içinden taşınması icap eden mallar ve kaynaklar deniz yoluyla çevresinden dolaştırılabiliyordu. 600 yıl boyunca bu ticaret ağına sahip olan Osmanlı birden büyük bir gelir kaybı ile yüz yüze kaldı.

Normalde bir ülkenin huzurunu refah düzeyi sağlar ve refah düzeyinin kalkmasıyla birden başkaldırılar ortay açıktı sonuç olarak yeni fikirleri halk değerlendirmeye başladı ve iç çatışmalar ve yolsuzluklar ortaya çıktı. Osmanlı Devleti yeni coğrafi keşifleri takip etmek ya da teknolojiyi güncellemek yerine ilk olarak ticareti eski haline döndürmeye çalıştı ve bu da ikinci bir soruna sebep oldu. Avrupa’ya açılan pazarımız Avrupa’nın ucuz ve fabrikasyon ürünlerinin istilasına uğradı. El gücü ile üretilen ve pahalı olan Osmanlı malları Avrupa’nın ucuz fabrikasyon ürünleri ile baş edemez oldu. Bundan sonra ki olaylar da birbirini tetikleyerek böyle devam etti. Sonuç olarak Osmanlı’nın yıkılmasına en büyük sebep Bilim ve Teknolojiyi takip edememekten kaynaklanan Ekonomik sorunlardır.

Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı’na hangi nedenlerle girdi?

Osmanlı Devleti Birinci dünya savaşı başladığında yeterince sorunlu olan bir devletti. Halk içinde sürekli ekonomik sorunlardan kaynaklanan isyanlar çıkıyor ve pek çok azınlık özgürlük lafları etmeye başlıyordu. Bu durumlar altında Osmanlı başta savaşa girmek gayesinde değildi.
Osmanlının ekonomisini düzeltmesi ve kaybettiği toprakları kazanarak Otorite ve gücünü hem dünyaya hem de halkına kanıtlaması gerekiyordu. Bu çok önemli bir güç gösterisi olarak dosta düşmana kanıtlanması icap ediyordu. Yine de uzun süre bu arzuya karşı koyarak Osmanlı savaşa katılmadı. Bir süre sonra savaşın çok gerçekçi ve oluşumu fiile dökülecek bloklaşmaya sebebiyet verdiği Osmanlı diplomatları tarafından fark edildi. Avrupa’nın Güçlü devletleri birleşiyordu ve savaşın sonucu fark etmeksizin sonraki hedef Osmanlı olacaktı. 

Çok ciddi bir şekilde sömürgeye dayanan ve kayak teminini gözeten bir savaşta Osmanlı İmparatorluğu gibi geniş bir devletin bu plana dahil olmaması zaten imkansızdı. Bu olayları göz önüne alan Osmanlı heyeti başta İtilaf develerinin yanında savaşa girmeyi düşündü ve gayri resmi olarak bildirildi. Osmanlının sonraki hedef olacağı tahmini gerçek çıktı ve İtilaf devletleri ikinci hedeflerini müttefik olarak kabul etmek istemediler. Osmanlı bir an önce pozisyon almak zorunda kaldı. Kaybettiği topraklarını geri kazanmak, Düşmanlarının karşısında gücünü ispatlamak ve o güne kadar verilmiş bazı kapitülasyonları kaldırmak için İttifak devletlerinin savaşa girdiğini resmi olarak duyurdu.

Dünya Savaşı’nın çıkış nedenleri nelerdir? Açıklayınız.

Birinci dünya savaşı resmi ve gayri resmi olarak bazı sebeplere dayanılarak başlatılmıştır. Resmi sebebi Avusturya-Macaristan veliahdının Sırp bir milliyetçi tarafından öldürülmesidir. Bu resmi sebebin yanında Dünyada uzun süredir devam eden bir bloklaşma ve güç çatışması vardı. Bu güç yarışı kaynak ve sömürge sahası elde etme yarışına dönüştü. Dünya sonsuz değildi ve bir çok yerde çatışılması gerekiyordu. Yeni yükselen Almanya bir an önce yeni kaynaklar bulmalıydı. Tüm Avrupa’yı ele geçiren Rusya’nın durdurulması gerekiyordu tüm bunları değerlendiren dünya hükümetleri zamanla gruplaşmalara başlamıştı.

Her savaşta olduğu gibi bununda en büyük sebebi bir Ekonomik yarıştı. Sanayi devrimi sürekli bir şeyler üretilmesi ve satılmasını gerektiriyordu sonuç olarak da kaynak ve Pazar ihtiyacı hiç bitmeden büyüyordu. Çin gibi bazı ülkeler Pazar ve Avrupa gibi bazı ülkeler ise kaynak sebebiyle sömürgeleştirilmişti. Bu hengame içinde dünyanın büyük bir kaynak çatışması sahasına dönüşmesi kaçınılmazdı. Yüzlerce yıldır sürekli çatışan İngiltere ve Almanya yine yüz yüze gelmişti. Almanya kendini toplamış ve yeni kaynaklar arıyordu İngiltere ve müttefikleri bu durumdan hiç haz etmiyordu. Kendi içlerinde bloklaşmaya ve ayrılmaya başlayan Avrupa ülkeleri sonunda 28 Temmuz 1914 tarihinde resmi olarak savaşmaya başlamıştır. Dünyanın savaşmaya başlamasına Avusturya-Macaristan veliahdının suikasta kurban girmesi, Osmanlı’nın savaşa girmesi ise İngiltere’den kaçan iki Alman gemisinin Osmanlı’ya sığınması sonucunda Rus limanlarını bombalaması sebep olmuştur. Böylece tüm dünya bir savaşa başlamıştır.  Bu savaş 11 Kasım 1918 tarihine kadar sürmüştür.